شكر شيطن لعين طعنه در مردم زد كه وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ « 1 » : « بيشترين فرزندان آدم ( عليه السلام ) را شكرگزار نمىيابى » ، يعنى رهروان اين مسير به واسطه وساوس من كم هستند ، و اكثر آنها از اين مسير خارج مىشوند ، و خداوند هم او را تصديق كرده ، و فرموده : ) قَلِيلٌ مِّنْ عِبَادِىَ الشَّكُورُ : « كمى از بندگان من شاكر هستند » . « 2 » خداوند شكر را مايه ازدياد نعمت دانسته و فرموده كه اگر شكر كرديد ، نعمتهاى شما را زياد مىكنم : لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَازِيدَنَّكُمْ « 3 » و اين زيادى را مطلق فرموده ، و استثنائى نكرده ، يعنى براى هر چه شكر كرديد زياد مىكنم . ولى در پنج مورد استثناء به اين اطلاق زده و مقيد كرده است ، يعنى در پنج مورد اگر خودش صلاح ديد مىدهد : 1 - بىنيازى فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شَاءَ : « به زودى بىنياز مىكند خداوند شما را از فضل خودش اگر خواست » . « 4 » 2 - اجابت دعا فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ : « اجابت مىكند آنچه را مىخوانيد اگر خواست » . « 5 » 3 - رزق يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ : « كسى را كه مىخواهد روزى مىدهد » . « 6 » 4 - آمرزش و مغفرت وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ : « و خداوند گناه كمتر از شرك را مىآمرزد براى كسى كه بخواهد » . « 7 » 5 - توبه وَيَتُوبُ اللهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ : « و قبول مىكند خداوند توبه كسى را كه

--> ( 1 ) . سوره اعراف ، آيه 17 . ( 2 ) . سوره سبأ ، آيه 13 . ( 3 ) . سوره ابراهيم ، آيه 7 . ( 4 ) . سوره توبه ، آيه 28 . ( 5 ) . سوره انعام ، آيه 41 . ( 6 ) . سوره شورى ، آيه 19 . ( 7 ) . سوره نساء ، آيه 48 . .